هش ( - هيش ) ، هوش : و دلهاىشان تهى گشته از هبش « 1 » و هيبت را ، ترجمهء وَ أَفْئِدَتُهُمْ هَواءٌ . ( سورهء 14 / آيهء 43 ) . مؤلف تفسير ابو حفص نجم الدين عمر بن محمد بن احمد بن اسماعيل بن لقمان نسفى ، معروف به مفتى الثقلين ، از اكابر علماى حنفيه است ( 462 - 538 ) ، وى مردى ديندار و مؤمن و از مردم ماوراءالنهر است ؛ دانا و فاضل و عالم به تمام علوم زمان خود بوده است و در فقه و تفسير و حديث و تاريخ و جز آن تأليفاتى دارد كه عدد آن به صد مىرسد . نجم الدين حافظه‌اى قوى و استعدادى كم‌نظير داشته است و هم در شاعرى توانا و گويند جن و انس را تعليم مىداده ، ازاين‌رو به مفتى الثقلين ملقب گرديده است . گرچه در پايان نسخهء تركيه كاتب نام وى را مفتى الفريقين ، آورده است ، بايد بگوئيم كه هر دو ، نام يك شخص است و مفتى الفريقين همان كس است كه كتب اعلام از او ، به مفتى الثقلين ياد كرده‌اند ، زيرا از كسانى كه به نجم الدين يا به نسفى معروف شده‌اند جز همين نجم الدين ابو حفص عمر نسفى ، كسى ديگر را لقب مفتى الثقلين يا مفتى الفريقين نداده‌اند . اين نسفى نبايد با محمد نسفى معروف به برهان الدين اشتباه گردد كه وى نيز از اكابر علماى حنفى است و در حديث و تفسير و كلام تأليفاتى دارد از قبيل : العقائد النسفيه كه ملا سعد تفتازانى شرحى بر آن نوشته ، ديگر فصول النسفى فى علم الجدل ، الواضح و المقدمة فى علم الخلاف و مانند آن كه وى در اواخر قرن هفتم وفات يافته است . ريحانة الادب آورده است كه : نجم الدين عمر نسفى كتابى دارد به نام عقايد النسفى كه ملا سعد تفتازانى شرحى بر آن نوشته است و بعد گويد : محمد بن محمد نسفى ملقب به برهان الدين كتابى دارد به نام العقائد النسفى كه ملا سعد تفتازانى آن را شرح كرده است چنان كه در فوائد البهية آمده است ليكن كشف الظنون تنها يك كتاب به نام عقائد النسفى ذكر كرده و آن را هم تأليف نجم الدين عمر نسفى دانسته است . ( ج 6 ص 173 ) و باز قاموس الاعلام چاپ استامبول عقائد النسفى را از عمر نسفى و دائرة المعارف فريد وجدى ، العقائد النسفية را از همين مؤلف مىداند . ظاهرا چنين به نظر مىرسد كه دو كتاب بوده است كه با هم خلط شده است : يكى العقائد النسفية و ديگرى عقائد النسفى يا اينكه در اصل يك كتاب به اين نام بيش نبوده است ، و اگر هم دو كتاب بوده است شايد يكى از عمر نسفى بوده و ديگرى از برهان الدين نسفى كه هم مردى مفسر و متكلم اصولى مىباشد و همين كتاب را تفتازانى شرح كرده است .

--> ( 1 ) - ن : هش - ت : تيش ، و شرح لغات .